Marzenia senne w ujęciu nienaukowym

Marzenia senne od wieków są przedmiotem zainteresowań ludzi. Jak podaje Sheila Lavery: „Odkąd człowiek nauczył się dokumentować swoje dzieje, starał się utrwalić swoje sny i odczytać ich znaczenie”. Przypisywano im przede wszystkim właściwości prorocze (co z resztą praktykowane jest do dziś).

Niektórzy wierzą, ze sny umożliwiają komunikację z własną duszą lub z istotami nadprzyrodzonymi (by vassiliki)

W kulturze wielu ludów utrzymywała się wiara, iż: „marzenie senne komunikuje o przyszłości”. Z czasem udowodniono, iż przyszłość, jaka rysuje nam się we śnie, zwykle się nie spełnia, a raczej jest naszym gorącym pragnieniem, niemniej jednak wielu z nas pozostało przy owym pierwotnym przekonaniu o proroczej roli symboli sennych.

Spotkanie z bogami

W wielu społecznościach starożytnych uważano sen za szczególny, mistyczny czas, w którym to odwieczne zespolenie duszy z ciałem ulega zachwianiu. Dusza opuszcza wówczas powłokę cielesną i pędzi na spotkanie duchów lub bogów albo odwrotnie – inne istoty niematerialne odwiedzają nasze ciało. Powszechne jest wierzenie, iż śniący, dzięki wyzwoleniu się jego duszy, może doświadczać niezwykłych rzeczy, zgłębiać niedostępne krainy i dokonywać nadzwyczajnych czynów. Wszystko to jest niedostępne człowiekowi „na jawie”. We wczesnym chrześcijaństwie panował z kolei pogląd, iż Bóg objawia swoją wolę właśnie poprzez sny.

Wszechświat zbudowany ze snów

W niektórych społecznościach pierwotnych marzenia senne pełnią nie tyle istotą, co nadrzędną rolę w organizacji kultury. W myśleniu aborygenów australijskich na przykład, cały wszechświat zbudowany jest ze snów. Opowiadanie i ogrywanie scen z marzeń sennych służy im do uwalniania emocjonalnej i twórczej energii. Niemożność takiego „odreagowania” wywołuje u niech apatię, smutek i uczucie dysharmonii życia.

Sterowanie snami

Ponadto sny stanowiły (i zapewne wciąż stanowią) źródło mądrości, umiejętności i wiedzy czarowników i szamanów. Indianie próbowali nawet poprzez posty, medytacje i odpowiedni dobór miejsca oraz atmosfery, przywołać sny o ściśle określonej treści.

Trudno bowiem nie zgodzić się z faktem, iż przeżywane nocą emocje, przygody i spotkania są niemalże tak silne, jak te „na jawie” i jeszcze długo po przebudzeniu pozostają w naszej świadomości. Niektórym np. tylko we śnie dane jest przeżyć ekscytującą podróż chociażby do Japonii, która może pozostać intrygującym wspomnieniem w naszej, niejednokrotnie szarej rzeczywistości.

Tajemniczy przewodnik

W indiańskiej teorii snów pojawia się bardzo ciekawa koncepcja mianowicie: postać tajemniczego przewodnika. Jest to istota bezpiecznie oprowadzająca śpiącego po świecie snu i pomagająca mu w odnalezieniu i zdobyciu wiedzy, mądrości oraz wszelkich umiejętności, które następnie zabiera on ze sobą z tej magicznej krainy.

U buddystów tybetańskich z kolei, sny stanowią możliwość komunikacji z duszą.

 

Niektóre ludy wierzą w osobę tajemniczego przewodnika, który bezpiecznie oprowadza śpiącego po świecie snu (by code1name)

Ajurweda i sny

Ciekawym podejściem do marzeń sennych charakteryzuje się indyjska medycyna wedyjska (Ajurweda). Opierając się na przekonaniu, iż występująca w człowieku energia dzieli się na trzy warstwy: wata, pitta i kapha będące w stanie równowagi, Ajurweda tłumaczy występowanie poszczególnych snów jako wynik określonych między nimi zawahań. W zależności od tego, do jakiego typu należy dany człowiek, przyporządkowuje mu się konkretny rodzaj marzeń sennych:

Typ Vata – jego sny są aktywne i bogate, a w wyniku zachwiania równowagi energii mogą stać się niespokojne i dręczące. Zły sen u tego typu osobowości opiera się zwykle na motywie spadania lub ucieczki.

Typ Pitta – śnią mu się zwykle sny akcji i przygody. Z pewnością każdy z nas chciałby śnić tego typu pełne wrażeń obrazy. Niestety wystarczy najmniejsze zakłócenie równowagi energii, by owe marzenia senne stały się pełne konfliktów i gniewu.

Typ Kapha – jego sny charakteryzują się dużym spokojem, rzadko są zapamiętywane, a dominują w nich motywy związane z żywiołem wody: jeziora, oceany itp.
Interpretacja snów wg Ajurwedy, jako „reakcji na wydarzenia dnia i wyrazu nie spełnionych pragnień”, jest bardzo bliska naukowemu podejściu.

Sny w medycynie chińskiej

W tradycyjnej filozofii chińskiej marzenia senne bywają podstawą diagnozy lekarskiej. Chińscy medycy uważają za „normalne” sny spokojne i nie wytrącające z równowagi, niepokojące (pod względem medycznym) są według nich koszmary i męczące marzenia senne. Chińczycy uważają również, iż w skład budowy człowieka wchodzą różne rodzaje energii, od których równowagi i wzajemnych relacji zależy stan jego zdrowia i umysłu. Zasób energetyczny poszczególnych organów ludzkiego ciała decyduje o rodzaju snów, np.: „sen o budowaniu domu wskazuje na patologię śledziony”.

Źródła:
Susułowska Maria, Sen i marzenia senne, Kraków 1966, s. 3.
Lavery Sheila, Sen i jego uzdrawiająca moc, Warszawa 1998, s. 20-21, 42-49.
Freud Zygmunt, Psychopatologia życia codziennego, Warszawa 1987, s. 393.
http://www.himavanti.org/ajurweda.htm