Rodzaje marzeń sennych

Nieustannie zadajemy sobie pytanie, skąd w naszych snach tyle zawiłości i nieprawdopodobnych sytuacji, których nie sposób nawet ująć w zwykłe formy językowe? Dlaczego tak trudno czasem streścić sen, wytłumaczyć (nawet cierpliwemu) słuchaczowi jego istotę, ubrać w słowa obrazy, które wciąż mamy w swojej pamięci?

Nasze sny bywają jasne i zrozumiałe lub zawiłe i pozbawione sensu (by ywel)

W nauce wyróżnia się trzy typy marzeń sennych (Freud):

 • Jasne i zrozumiałe – tego typu marzenia senne występują bardzo często, nie mamy zwykle trudności z ich interpretacją i z odniesieniem ich do rzeczywistości. Z racji tego, iż nie wywołują one w nas większych emocji (zdziwienia czy zdumienia), nie przypisujemy im jakiejś głębokiej wymowy symbolicznej.

Najlepiej charakteryzują tę kategorię sny dzieci mające zwykle związek z wydarzeniami mającymi miejsce za dnia lub będące „nie maskowanymi spełnieniami życzeń”. Także u dorosłych dostrzec można „marzenia senne typu dziecięcego”.

Któż z nas, nieprzepadających za zbyt wczesnym opuszczaniem ciepłego łóżka, nie śnił tuż przed przebudzeniem, o tym właśnie, że już wstał, umył się i zaparzył aromatyczną kawę? A czy znamy to uczucie, gdy w noc przed ważną podróżą, czy też egzaminem docieramy do upragnionego celu lub stajemy twarzą w twarz z profesorem (ilu z nas nie próbowało wówczas zapamiętać zadanych przez niego pytań?). U pewnej grupy ludzi zdarza się, że ich marzenie senne usuwa jakieś podrażnienie wywołane czynnikami zewnętrznymi, bez konieczności budzenia śpiącego. I tak np. przy uczuciu pragnienia, czy głodu, może pojawić się sen o napojach, czy wykwintnych daniach.

Podsumowując, marzenia senne tego typu można określić jako: przeobrażanie życzeń w określoną sytuację przedstawioną plastycznie w czasie teraźniejszym.

• Posiadające pewien sens, ale zaskakujące w swej treści – trudno je odnieść do naszego życia duchowego i do realnej sytuacji, w której znajdujemy się my lub osoba, o której śnimy. Często rodzi się w związku z nimi pytanie o źródło takiej, czy innej myśli w naszym marzeniu sennym. Można tu mówić o zjawisku „ściśnięcia lub zagęszczenia” danych treści, dla zrozumienia których konieczna jest głęboka i wielopłaszczyznowa analiza. Charakterystyczne dla marzeń sennych tego typu jest wykorzystywanie dwuznaczności słów, a także obecność tzw. osób zbiorczych (np. posiadających rysy dwóch różnych postaci, lub będących pomieszaniem powierzchowności jednej z imieniem innej osoby) i innych tworów mieszanych.

 

• Pozbawione znaczenia i niezrozumiałe – są to zwykle treści pozbawione ciągu przyczynowo-skutkowego, powikłane i bezsensowne. Są one bardzo trudne w odczycie, ich sens bywa głęboko ukryty. Należy zwrócić szczególną uwagę na „niewyraźne” składniki treści takiego marzenia sennego i nie dać się zwieść temu, co „najwyraźniejsze” i przez to mylnie uważane za najistotniejsze.

Źródła:
Freud Zygmunt, Psychopatologia życia codziennego, Warszawa 1987, s. 360-376.
Kurth Hanns, Leksykon symboli marzeń sennych, Wrocław 1994, s. 10.